Đưa chuyển đổi số trở thành nền tảng phát triển quốc gia trong kỷ nguyên mới không chỉ là yêu cầu cấp bách mà còn là lựa chọn chiến lược để Việt Nam bứt phá, rút ngắn khoảng cách, hội nhập sâu rộng và nâng cao sức cạnh tranh.
Đây là nhiệm vụ xuyên suốt, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội, nhằm kiến tạo một nền kinh tế số, xã hội số và chính phủ số hiện đại, hiệu quả.
“Cánh tay đắc lực” trong vận hành chính quyền hai cấp
Nhiều bước chuyển mới trong công tác chuyển đổi số đã được triển khai sau vận hành chính quyền địa phương hai cấp.
Quá trình này giúp phát hiện sớm khó khăn, tổng hợp, tháo gỡ kịp thời, nhờ đó khi đi vào hoạt động chính thức, các vướng mắc ban đầu không nhiều.
Ngoài việc trang bị kỹ năng số cho cán bộ, các địa phương đã tham vấn chuyên gia, xin ý kiến lãnh đạo các cấp và mạnh dạn đưa robot AI vào phục vụ hành chính công, nhằm xây dựng không gian chính quyền số thân thiện, hiện đại.
Mặc dù mới chỉ là bước thử nghiệm, song sự đón nhận tích cực của người dân đã trở thành động lực để tiếp tục phát triển các sản phẩm số phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Hiện nay, ngay tại cơ sở, nhiều người cao tuổi đã sử dụng thành thạo điện thoại thông minh, tiếp nhận giấy mời qua Zalo hay thực hiện thủ tục trực tuyến. Đây là điều kiện thuận lợi để thực hiện chuyển đổi số hiệu quả.
Theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về thúc đẩy chuyển đổi số, tạo nền tảng vững chắc cho vận hành chính quyền địa phương hai cấp, Bộ nhận thức rõ nền tảng số là yếu tố then chốt để bảo đảm giải quyết thủ tục hành chính cho người dân cũng như phục vụ điều hành chính quyền trong bối cảnh sáp nhập các tỉnh, rút gọn bộ máy chỉ còn hai cấp.
Bộ Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và doanh nghiệp công nghệ số thí điểm nâng cấp 5 hệ thống thông tin.
Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đồng thời đề nghị các bộ, ngành công khai quy trình thủ tục hành chính theo 28 nghị định về phân cấp, phân quyền và triển khai trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia.
Trên cơ sở đó, Bộ chỉ đạo doanh nghiệp công nghệ số phối hợp với các địa phương triển khai quy trình nội bộ, cấu hình thủ tục hành chính trên hệ thống thông tin của các tỉnh, thành.
Để bảo đảm vận hành thông suốt, các doanh nghiệp công nghệ số được yêu cầu bố trí ít nhất 2 cán bộ tại tuyến xã để tập huấn cho công chức, hỗ trợ trực tiếp trong xử lý thủ tục.
Đồng thời, hai doanh nghiệp bưu chính VNPost và Viettel Post cũng cử mỗi đơn vị một cán bộ túc trực tại các xã để hỗ trợ tiếp nhận hồ sơ trực tuyến cho người dân.
Theo Thứ trưởng Phạm Đức Long, hiện có hơn 12.000 cán bộ của các doanh nghiệp công nghệ số tham gia đồng hành cùng 3.219 xã trong quá trình sáp nhập, bên cạnh sự vào cuộc của công an, quân đội và sinh viên tình nguyện
Việc đưa chuyển đổi số trở thành một yếu tố cốt lõi trong quá trình vận hành chính quyền địa phương hai cấp là minh chứng rõ nét cho tầm quan trọng của công tác chuyển đổi số trong quá trình phát triển của nước ta trong kỷ nguyên mới.
Đột phá chiến lược của đất nước
Đưa ra bức tranh toàn cảnh về chuyển đổi số Việt Nam hiện nay, ông Lê Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), cho biết: Ngay từ khi ban hành Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 của Bộ Chính trị về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và tiếp đó là Nghị quyết số 57-NQ/TW, Đảng ta đã xác định chuyển đổi số là một đột phá chiến lược trong phát triển đất nước.
Các mục tiêu chiến lược được xác định tại Nghị quyết 57 rất rõ ràng: Đến năm 2030, kinh tế số phải chiếm tối thiểu 30% GDP; đến năm 2045, đạt tối thiểu 50% GDP, đưa Việt Nam trở thành một trong 30 quốc gia hàng đầu thế giới về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Để hiện thực hóa những mục tiêu này, Chính phủ đã ban hành hàng loạt chiến lược và đề án quan trọng như: Quyết định số 749/QĐ-TTg (2020) phê duyệt Chương trình Chuyển đổi Số quốc gia đến 2025, định hướng 2030 với 3 trụ cột: Chính phủ số, Kinh tế số, Xã hội số; Quyết định số 942/QĐ-TTg (2021) phê duyệt Chiến lược phát triển Chính phủ điện tử hướng tới Chính phủ số giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030; Quyết định số 411/QĐ-TTg (2022) phê duyệt Chiến lược quốc gia phát triển kinh tế số, xã hội số đến 2025, định hướng 2030; Nghị quyết số 71/NQ-CP (2025) triển khai Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW với 189 nhiệm vụ cụ thể.
Tầm nhìn được cụ thể hóa trên ba trụ cột: Xây dựng Nhà nước kiến tạo, thông minh, không khoảng cách, hoạt động theo nguyên tắc “số ngay từ đầu;” quyết định quản lý dựa trên dữ liệu thời gian thực và trí tuệ nhân tạo, dịch vụ công toàn trình, không giấy tờ, cá nhân hóa; hành chính thống nhất, phục vụ, xóa nhòa ranh giới hành chính.
Cùng với đó, xây dựng nền kinh tế số năng động, cạnh tranh, tự chủ, khơi thông nguồn lực, tạo sân chơi bình đẳng; doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ qua nền tảng số chung, dữ liệu mở; thúc đẩy doanh nghiệp “Make in Vietnam” vươn ra toàn cầu; phát triển kinh tế nền tảng, kinh tế dữ liệu, ứng dụng rộng rãi trí tuệ nhân tạo; nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm Việt Nam.
Đồng thời, xây dựng xã hội số nhân văn, bao trùm, an toàn với con người ở vị trí trung tâm; mọi công dân được kết nối, trang bị kỹ năng số, được bảo vệ toàn diện. Văn hóa dân tộc lan tỏa mạnh mẽ trên môi trường số, kiến tạo xã hội học tập suốt đời, thích ứng với công nghệ mới.
Đây không chỉ là những mục tiêu mang tính dài hạn, mà còn là định hướng chiến lược, khẳng định quyết tâm chính trị cao của Đảng, Nhà nước, để đưa chuyển đổi số trở thành nền tảng phát triển, làm động lực đưa Việt Nam vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới./.