Nửa thế kỷ đã trôi qua, đất nước ta bước vào giai đoạn phát triển mới với những thời cơ, vận hội đan xen thách thức. Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh chóng, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, khoa học - công nghệ phát triển mạnh mẽ, xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế diễn ra sâu rộng, yêu cầu đặt ra đối với Việt Nam là phải phát triển nhanh và bền vững, nâng cao vị thế quốc gia, bảo đảm vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ. Chính trong bối cảnh đó, việc tiếp tục khơi dậy và phát huy tinh thần, ý chí của ngày 30/4 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vừa mang tính kế thừa, vừa mang tính phát triển sáng tạo.

Tinh thần 30/4 trước hết là biểu hiện tập trung của ý chí độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường - giá trị cốt lõi xuyên suốt lịch sử dân tộc Việt Nam. Trong cuộc kháng chiến trường kỳ, gian khổ, dân tộc ta đã lựa chọn con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kiên định mục tiêu, không dao động trước mọi áp lực, thử thách. Ngày nay, trong điều kiện hội nhập quốc tế sâu rộng, tinh thần ấy tiếp tục được thể hiện ở việc giữ vững độc lập, tự chủ trong hoạch định đường lối, chính sách phát triển đất nước; không ngừng nâng cao nội lực của nền kinh tế; chủ động thích ứng với những biến động của tình hình thế giới; kiên quyết, kiên trì bảo vệ lợi ích quốc gia – dân tộc trên cơ sở luật pháp quốc tế.

Cùng với đó, tinh thần 30/4 là biểu tượng sinh động của khát vọng hòa bình, thống nhất và phát triển. Nếu trong chiến tranh, đó là khát vọng cháy bỏng “đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào”, thống nhất non sông, thì trong thời bình hôm nay, khát vọng ấy được nâng lên tầm cao mới – khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc. Khát vọng đó đã được Đảng ta xác định rõ trong các văn kiện Đại hội XIII: đến giữa thế kỷ XXI, Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phải phát huy cao độ tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, vượt qua tư duy cũ, lối mòn, tạo động lực mới cho phát triển.

Một trong những nhân tố quyết định thắng lợi của Đại thắng mùa Xuân năm 1975 là sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Đó là sự gắn bó máu thịt giữa Đảng với nhân dân; là sự đồng lòng, chung sức của các giai tầng xã hội, các dân tộc, tôn giáo, lực lượng vũ trang; là sự kết hợp chặt chẽ giữa sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Trong kỷ nguyên mới, bài học về đại đoàn kết càng có ý nghĩa sâu sắc. Trước yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, mọi nguồn lực trong xã hội cần được khơi thông, huy động và sử dụng hiệu quả. Muốn vậy, phải củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước; phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa; bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các chủ thể; tạo sự đồng thuận xã hội cao. Đại đoàn kết không chỉ là khẩu hiệu, mà phải được thể chế hóa bằng chính sách cụ thể, được thực hiện bằng hành động thiết thực trong đời sống kinh tế – xã hội.

Tinh thần 30/4 còn thể hiện ở bản lĩnh, trí tuệ và năng lực lãnh đạo của Đảng - nhân tố hàng đầu quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Thực tiễn lịch sử đã chứng minh, trong những thời khắc cam go nhất, Đảng ta luôn thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, tầm nhìn chiến lược sắc bén, phương pháp lãnh đạo khoa học, phù hợp với thực tiễn. Bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu xây dựng, chỉnh đốn Đảng càng trở nên cấp thiết. Đảng phải thực sự trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; không ngừng đổi mới phương thức lãnh đạo; nâng cao năng lực cầm quyền; kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí. Mỗi cán bộ, đảng viên phải nêu cao tinh thần tiền phong, gương mẫu, đặt lợi ích của Tổ quốc và nhân dân lên trên hết, trước hết, xứng đáng với niềm tin của nhân dân.

Trong kỷ nguyên số và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, tinh thần 30/4 còn được cụ thể hóa bằng ý chí vươn lên làm chủ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tri thức. Nếu trước đây, thắng lợi được làm nên bằng sức người, sức của, bằng lòng dũng cảm và trí tuệ quân sự, thì hôm nay, thắng lợi trong phát triển phụ thuộc ngày càng lớn vào chất lượng nguồn nhân lực, trình độ khoa học - công nghệ và năng lực quản trị quốc gia. Do đó, việc đầu tư cho giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao có ý nghĩa chiến lược, lâu dài. Đây chính là biểu hiện mới của tinh thần tự lực, tự cường trong điều kiện mới.

Bên cạnh đó, tinh thần 30/4 còn là bài học về sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Việt Nam đã tranh thủ được sự ủng hộ to lớn của bạn bè quốc tế, tạo nên thế và lực tổng hợp để đi đến thắng lợi. Ngày nay, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, việc phát huy bài học này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Việt Nam cần tiếp tục thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ; là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế; tranh thủ tối đa nguồn lực bên ngoài cho phát triển, đồng thời giữ vững bản sắc, lợi ích quốc gia, dân tộc.

Không thể không nhấn mạnh rằng, phát huy tinh thần, ý chí 30/4 trong kỷ nguyên mới còn là trách nhiệm của thế hệ trẻ – lực lượng xung kích, sáng tạo, nắm giữ tương lai của đất nước. Thế hệ trẻ hôm nay cần nhận thức sâu sắc giá trị của hòa bình, độc lập; trân trọng những hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước; không ngừng rèn luyện đạo đức, bản lĩnh, tri thức, kỹ năng; nuôi dưỡng khát vọng cống hiến, lập thân, lập nghiệp; góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh. Đây chính là sự tiếp nối xứng đáng truyền thống vẻ vang của dân tộc trong thời đại mới.

Kỷ niệm Ngày 30/4 không chỉ là dịp để ôn lại lịch sử hào hùng, tri ân các anh hùng liệt sĩ, đồng bào, chiến sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, mà còn là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên và người dân tự soi lại mình, tự nhắc nhở về trách nhiệm đối với đất nước. Trong bối cảnh mới, những khó khăn, thách thức có thể không còn là bom đạn chiến tranh, nhưng lại hiện hữu dưới những hình thức tinh vi, phức tạp hơn, đòi hỏi bản lĩnh, trí tuệ và sự đoàn kết cao độ của toàn dân tộc.

Tinh thần, ý chí 30/4 vì thế không phải là giá trị của riêng quá khứ, mà là nguồn lực tinh thần vô giá của hiện tại và tương lai. Khơi dậy mạnh mẽ, phát huy hiệu quả tinh thần đó chính là chìa khóa để Việt Nam vượt qua mọi trở lực, nắm bắt thời cơ, hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Đó cũng chính là cách thiết thực nhất để viết tiếp những trang sử vẻ vang của dân tộc, xứng đáng với sự hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước, góp phần đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên của hội nhập, sáng tạo và vươn mình mạnh mẽ trên trường quốc tế.