Báo các trình bày tại hội nghị nêu rõ: Sau 1 năm triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo các nghị quyết, kết luận của Trung ương về sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính, tỉnh Thanh Hóa đã đạt nhiều kết quả quan trọng, bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt, liên tục, không làm gián đoạn hoạt động quản lý nhà nước và phục vụ Nhân dân. Công tác quán triệt, triển khai các chủ trương của Trung ương được thực hiện nghiêm túc, tạo sự đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Tỉnh đã ban hành đồng bộ các văn bản chỉ đạo, thành lập Ban Chỉ đạo và bộ phận thường trực để hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện.

Việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở đạt nhiều kết quả tích cực, giảm đầu mối tổ chức, từng bước hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ công tác giữa các cơ quan, đơn vị. Công tác cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh, tạo điều kiện để chính quyền cơ sở hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn.

Công tác cán bộ được thực hiện dân chủ, khách quan, gắn với vị trí việc làm và kết quả thực hiện nhiệm vụ. Hằng năm có trên 95% cán bộ được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên. Việc bố trí, sắp xếp cán bộ cơ bản phù hợp năng lực, sở trường, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy.

Đáng chú ý, từ ngày 1/7/2025, khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức đi vào hoạt động, các cơ quan Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội từ tỉnh đến cơ sở đã vận hành ổn định. Trung tâm phục vụ hành chính công hoạt động thông suốt, không ảnh hưởng đến việc giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp. Tình hình kinh tế - xã hội năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026 tiếp tục phát triển, quốc phòng - an ninh được giữ vững.

Bên cạnh những kết quả đạt được, tỉnh cũng chỉ rõ một số hạn chế. Công tác tuyên truyền, quán triệt ở một số nơi có thời điểm chưa thực sự khoa học; việc tinh giản biên chế còn gặp khó khăn khi một số cán bộ có năng lực xin nghỉ, trong khi một bộ phận cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu vị trí việc làm lại không thuộc diện tinh giản. Một số cán bộ, công chức cấp xã sau sắp xếp còn lúng túng, chưa bắt nhịp kịp với khối lượng công việc mới.

Theo đánh giá, kết quả giải quyết dịch vụ công trực tuyến đạt 99,05%, tuy nhiên phần lớn hồ sơ vẫn phải có sự hỗ trợ của cán bộ tại trung tâm hành chính công do nhiều người dân chưa thành thạo việc nộp hồ sơ trực tuyến. Công tác chuyển đổi số và số hóa tài liệu lưu trữ còn chậm.

Sau một năm vận hành mô hình mới, tỉnh Thanh Hóa hiện có 166 xã, phường, là địa phương có số lượng đơn vị hành chính cấp xã nhiều thứ hai cả nước, chỉ sau Thành phố Hồ Chí Minh. Bình quân mỗi đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh có diện tích 67 km² và dân số khoảng 26.030 người, thấp hơn mức bình quân chung của cả nước. Toàn tỉnh còn 12 xã, phường chưa đạt tiêu chuẩn về quy mô dân số; 75 xã chưa đạt tiêu chuẩn diện tích tự nhiên; 6 xã chưa đạt đồng thời cả hai tiêu chí.

Báo cáo cũng chỉ ra nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Quy mô đơn vị hành chính còn nhỏ làm phân tán nguồn lực, hạn chế không gian phát triển, ảnh hưởng đến thu hút đầu tư, phát triển đô thị và xây dựng hạ tầng đồng bộ. Một số khu công nghiệp, khu kinh tế, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, công trình hạ tầng liên vùng bị chia cắt bởi địa giới hành chính, gây khó khăn trong công tác quản lý và phát triển.

Hiện nay, cấp xã đang thực hiện khoảng 1.060 nhiệm vụ, trong đó có khoảng 254 nhiệm vụ được chuyển giao từ cấp huyện. Tuy nhiên, chỉ có 1.626 cán bộ, công chức từ cấp tỉnh và cấp huyện cũ được bố trí về cấp xã, chiếm 25,23% tổng số cán bộ, công chức cấp xã hiện nay; số còn lại là cán bộ, công chức cấp xã cũ. Có 1.009 cán bộ, công chức, tương đương 15,66%, chưa có nhiều kinh nghiệm trong các lĩnh vực quản lý nhà nước chuyên ngành. Bên cạnh đó, 1.520 công chức đang phải đảm nhiệm từ hai lĩnh vực trở lên, dẫn đến áp lực lớn trong thực hiện nhiệm vụ.

Về nhân lực chuyên môn, toàn tỉnh có 99 xã chưa có công chức được đào tạo về công nghệ thông tin; 53 xã chưa có công chức chuyên ngành xây dựng; 161 xã, phường chưa có công chức được đào tạo chuyên ngành y, dược. Điều này ảnh hưởng nhất định đến công tác quản lý, điều hành và triển khai các nhiệm vụ chuyên môn tại cơ sở.

Từ thực tiễn triển khai, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm, trong đó nhấn mạnh yêu cầu phải giữ vững vai trò lãnh đạo toàn diện của Đảng; làm tốt công tác tư tưởng; phát huy quyết tâm chính trị của các cấp, các ngành; bố trí cán bộ phù hợp năng lực; đẩy mạnh chuyển đổi số; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát và lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả hoạt động của bộ máy.

Trong giai đoạn 2026 - 2031, tỉnh Thanh Hóa xác định tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, hoàn thiện vị trí việc làm, tăng cường phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu quả hoạt động của Trung tâm Cung ứng dịch vụ công cấp xã, đồng thời rà soát, sắp xếp hợp lý đơn vị hành chính, thôn, tổ dân phố phù hợp với yêu cầu phát triển trong tình hình mới.

Tỉnh Thanh Hóa cũng kiến nghị Trung ương cho phép nghiên cứu tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã nhằm tạo không gian phát triển, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý; sớm giao biên chế giai đoạn 2026 - 2031; nghiên cứu bổ sung các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp xã; hoàn thiện cơ chế phân bổ biên chế theo quy mô dân số, diện tích tự nhiên và khối lượng công việc; đồng thời sớm có quy định về sử dụng con dấu thứ hai đối với các địa phương bố trí thêm điểm tiếp nhận hồ sơ hành chính để phục vụ người dân thuận lợi hơn.