Giữa nhịp sống đổi mới của vùng quê Thiệu Hóa, những thanh âm quen thuộc của nghề mây tre đan vẫn vang lên nơi thôn Hoạch Phúc. Từ những đôi bàn tay cần mẫn của người dân, những sản phẩm thủ công mỹ nghệ theo các đơn hàng xuất khẩu đến nhiều thị trường. Ít ai biết rằng, người đứng sau cơ sở sản xuất ấy là anh Trương Văn Cường - một thạc sĩ trẻ đã lựa chọn trở về quê hương để khởi nghiệp từ chính nghề truyền thống của cha ông.
Lao động tại cơ sở Mây tre đan Hoàng Lan miệt mài đan các sản phẩm thủ công mỹ nghệ phục vụ đơn hàng xuất khẩu.
Sau khi hoàn thành chương trình học và nhận bằng thạc sĩ Toán học giải tích, anh Cường đã trải qua nhiều công việc, thử sức ở một số lĩnh vực khác nhau. Những trải nghiệm thực tế giúp anh tích lũy thêm kiến thức, kinh nghiệm và nuôi dưỡng khát vọng khởi nghiệp. Tuy nhiên, trong sâu thẳm suy nghĩ của mình, anh luôn trăn trở về việc làm thế nào để phát triển kinh tế trên chính quê hương nơi mình sinh ra và lớn lên.
Năm 2023, anh quyết định trở về quê hương. Khi ấy, nghề mây tre đan ở Hoạch Phúc vẫn được nhiều người dân gìn giữ nhưng đang đứng trước không ít khó khăn. Phần lớn lao động trẻ lựa chọn làm việc tại các khu công nghiệp hoặc đi làm ăn xa. Trong khi đó, nhiều người cao tuổi, phụ nữ ở nhà chăm sóc gia đình hay những lao động có sức khỏe hạn chế vẫn còn giữ được tay nghề nhưng thiếu việc làm phù hợp để tăng thêm thu nhập.
Nhận thấy đây vừa là lợi thế, vừa là cơ hội để phát triển sản xuất, anh Trương Văn Cường đã mạnh dạn đầu tư xây dựng cơ sở mây tre đan Hoàng Lan. Đồng hành cùng anh là người mẹ - một cô giáo đã nghỉ hưu nhưng luôn nặng lòng với nghề truyền thống của quê hương. Với sự am hiểu nghề và kinh nghiệm nhiều năm gắn bó với nghề thủ công mỹ nghệ, bà trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật, kiểm tra chất lượng sản phẩm và truyền nghề cho những lao động mới.
Lao động chủ yếu là người cao tuổi
Những ngày đầu khởi nghiệp, hai mẹ con vừa trực tiếp tham gia sản xuất, vừa tìm kiếm thị trường tiêu thụ sản phẩm. Anh Cường đảm nhận việc kết nối đối tác, tìm kiếm đơn hàng, quản lý sản xuất; còn mẹ anh là người giữ vai trò "người thầy" tận tụy của xưởng nghề. Sự kết hợp giữa tư duy năng động của tuổi trẻ và kinh nghiệm, sự tỉ mỉ của người mẹ đã giúp cơ sở từng bước vượt qua khó khăn, tạo dựng uy tín với khách hàng.
Không chỉ đơn thuần là một cơ sở sản xuất, Mây tre đan Hoàng Lan còn đang trở thành điểm tựa sinh kế cho nhiều người dân địa phương. Khác với mô hình sản xuất tập trung, cơ sở chủ yếu sử dụng lao động thời vụ và lao động nhận việc tại nhà. Người dân được cấp nguyên liệu, tranh thủ thời gian nông nhàn hoặc lúc rảnh rỗi để đan sản phẩm, sau đó mang đến cơ sở nghiệm thu và nhận tiền công.
Mô hình này đặc biệt phù hợp với người cao tuổi, phụ nữ nội trợ, những người có sức khỏe hạn chế hoặc không có điều kiện đi làm xa. Không cần rời quê hương, không bị gò bó về thời gian, họ vẫn có thể tạo thêm thu nhập từ chính đôi bàn tay khéo léo của mình.
Lao động có thể đem nguyên liệu về nhà làm
Đối với nhiều người cao tuổi ở Hoạch Phúc, nghề mây tre đan không chỉ mang lại nguồn thu nhập mà còn giúp họ tìm thấy niềm vui trong cuộc sống. Những lúc nông nhàn, thay vì ngồi không, họ lại miệt mài bên những nan tre, sợi mây, vừa làm việc vừa trò chuyện, sẻ chia câu chuyện đời thường. Mỗi sản phẩm hoàn thành là kết quả của sự cần cù, khéo léo và niềm tự hào về nghề truyền thống quê hương.
Hiện nay, cơ sở của anh Cường chuyên sản xuất các mặt hàng mây tre đan mỹ nghệ phục vụ xuất khẩu như rổ, rá, giỏ, khay, đồ trang trí và nhiều sản phẩm thủ công khác. Sản phẩm được cung cấp cho các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trong và ngoài tỉnh để hoàn thiện các đơn hàng xuất khẩu. Từ một xưởng nghề nhỏ, cơ sở đã góp phần tạo thêm việc làm và nguồn thu nhập cho nhiều hộ dân trong thôn và khu vực lân cận. Hiện tại, cơ sở đã thu hút được hơn 120 bà con trong và ngoài xã, đặc biệt là các hội viên Hội Người cao tuổi và người khuyết tật tham gia.
Anh Trương Văn Cường - Chủ cơ sở Mây tre đan Hoàng Lan trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ lao động trong quá trình sản xuất.
Không chỉ mang ý nghĩa phát triển kinh tế, mô hình còn góp phần giữ gìn và phát huy nghề truyền thống của địa phương. Những đôi bàn tay từng gắn bó với nghề nay tiếp tục có cơ hội làm nghề, truyền lại kinh nghiệm cho thế hệ sau. Những giá trị văn hóa được lưu giữ thông qua từng sản phẩm thủ công mang đậm dấu ấn của làng quê Hoạch Phúc.
Chia sẻ về định hướng thời gian tới, anh Trương Văn Cường cho biết sẽ tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất, tìm kiếm thêm nhiều đơn hàng, tạo thêm việc làm cho người dân ngay tại gia đình. Đồng thời từng bước xây dựng thương hiệu riêng cho sản phẩm mây tre đan của địa phương, hướng tới kết nối trực tiếp với các đối tác nước ngoài để nâng cao giá trị sản phẩm.
Anh Trương Văn Cường kiểm tra chất lượng sản phẩm trước khi hoàn thiện và bàn giao.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu đó, cơ sở rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, đồng hành của cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc hỗ trợ quảng bá sản phẩm, kết nối thị trường, tiếp cận các chương trình khuyến công, nguồn vốn ưu đãi và xây dựng thương hiệu cho nghề truyền thống.
Từ một thạc sĩ Toán học trở về quê hương lập nghiệp bằng nghề truyền thống, anh Trương Văn Cường đang viết nên một câu chuyện đẹp về tinh thần dám nghĩ, dám làm của tuổi trẻ. Hành trình ấy không chỉ mang ý nghĩa phát triển kinh tế gia đình mà còn góp phần tạo việc làm cho người dân địa phương, giữ gìn nghề truyền thống và lan tỏa khát vọng làm giàu chính đáng trên chính mảnh đất quê hương. Giữa dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, những người trẻ như anh đang góp phần thắp lên niềm tin rằng, quê hương luôn là nơi để trở về, cống hiến và dựng xây những giá trị bền vững cho cộng đồng.